Quickscan Duurzamer Voorschrijven - De Groene Huisarts
Tussentijdse evaluatie en beleidsmatige duiding
Aanleiding
Eind 2025 hebben drie WLZ-geïndiceerde zorginstellingen van Topaz een zorgvuldig en uniform opgezet meettraject uitgevoerd naar medicijnverspilling. Deze tellingen passen binnen een bredere beweging om medicatiebeleid duurzamer, doelmatiger en toekomstbestendig in te richten, mede in het licht van veranderende Europese regelgeving.
Resultaten eerste meetronde
In een meetperiode van vier weken werd bij in totaal 64 bedden voor € 805,56 aan ongebruikte medicijnen geregistreerd, wat neerkomt op gemiddeld € 12,60 per bed. De tellingen zijn uitgevoerd op de volgende locaties:
- Topaz locatie Forescate 2 (PG): € 171,36
- Topaz locatie Foreschate 1 (somatiek): € 191,96
- Topaz locatie Lakenhof (PG): € 442,24
Hoewel het om een beperkte steekproef gaat, laten de cijfers zien dat ook op het niveau van afzonderlijke locaties en korte meetperiodes verspilling zichtbaar wordt. In geval van Topaz €170 per WLZ indicatie per jaar. Ook blijken er in vergelijking met andere locaties grote verschillen te bestaan in de mate van verspilling. De drie locaties van Topaz steken gunstig af bij elders gemeten gemiddelden tot nu toe.
Waarnemingen uit de praktijk
Naast de kwantitatieve uitkomsten blijken de meetprocessen zelf van grote waarde. Medewerkers geven aan dat de telling leidt tot directe bewustwording en tot concrete ideeën over hoe verspilling kan worden voorkomen. In sommige gevallen worden al tijdens de meetperiode mogelijke maatregelen geïdentificeerd die kostenbesparend kunnen werken zonder nadelige effecten op de zorgverlening. Dit bevestigt dat meten niet alleen inzicht oplevert, maar ook gedrag en besluitvorming beïnvloedt.
Beleidscontext: Europese ontwikkelingen
Deze eerste resultaten zijn extra relevant tegen de achtergrond van de recente herziening van de Europese geneesmiddelenwetgeving, waarin heruitgifte van ongebruikte medicijnen onder voorwaarden politiek mogelijk wordt gemaakt. Waar heruitgifte tot voor kort wettelijk vrijwel uitgesloten was, ontstaat nu ruimte om verspilling structureel aan te pakken — mits dit gebeurt op basis van betrouwbare, reproduceerbare en praktijkgerichte data.
Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat eerdere landelijke ramingen van circa € 100 miljoen verspilling per jaar een aanzienlijke onderschatting waren. Ook recentere schattingen van € 630 miljoen lijken de werkelijke omvang nog niet volledig te dekken. De Topaz-data sluiten aan bij het beeld dat zelfs binnen individuele instellingen al significante bedragen gemoeid zijn.
Relevantie voor verdere uitrol binnen Topaz
Voor een koepelorganisatie als Topaz bieden deze eerste metingen mogelijk een inhoudelijk startpunt voor bredere toepassing. Opschaling naar meer locaties maakt het mogelijk om:
- resultaten en patronen tussen locaties te vergelijken,
- effecten van verschillend beleid en werkwijzen inzichtelijk te maken,
- en onderbouwde keuzes te ontwikkelen voor duurzaam medicatiebeleid binnen de gehele organisatie.
Deze tussentijdse evaluatie kan daarmee dienen als basisdocument voor verdere analyse, beleidsvorming en besluitvorming over structurele inbedding van metingen in de medicijnketen.
Deze samenvatting geeft een eerste indruk van een van de eerste tellingen met controle op mogelijkheden voor re distributie van rest- en retourmedicatie binnen Topaz. De inventarisatie, uitgevoerd over een beperkte inzamelperiode van ongeveer 4 weken in de maand december 2025, laat zien hoeveel medicatie is achtergebleven, in welke staat deze zich bevindt (geseald, compleet of geopend) en welke potentiële waarde dit vertegenwoordigt. (805,56 aan medicatie).
Omdat het om een korte inzamelperiode gaat, vraagt interpretatie en eventuele extrapolatie om voorzichtigheid. Toch bieden de gegevens waardevolle eerste inzichten in de meest voorkomende redenen van retour en vormen zij een basis om verdere stappen richting bewustwording, optimalisatie van verduurzaming en mogelijke re distributie te verkennen.